پنلهای خورشیدی خانگی، همزمان به کمک معیشت خانوارها و کاهش فشار بر شبکه برق آمدهاند.
در شرایطی که افزایش مصرف برق و ناترازی انرژی به یکی از دغدغههای اصلی کشور تبدیل شده، توسعه پنلهای خورشیدی خانگی به عنوان راهکاری عملی برای تولید برق پاک، کاهش فشار بر شبکه و ایجاد درآمد جانبی برای خانوادههای کهگیلویه است.
به گزارش راک نیوز؛ در حالی که ناترازی برق و افزایش هزینههای زندگی به دغدغهای برای کشور تبدیل شده است، طرحهای نوین «نیروگاههای خورشیدی خانگی» راهکاری دوگانه را پیش روی خانوادهها قرار دادهاند: هم تولید برق پاک و کمک به پایداری شبکه در روزهای داغ تابستان، و هم ایجاد یک درآمد ثابت و تضمینشده برای مددجویان و سایر خانوارها.
استفاده از پنلهای خورشیدی خانگی در سالهای اخیر از یک ایده فناورانه و محدود، به یک گزینه جدی برای خانوادهها، نهادهای حمایتی و سیاستگذاران حوزه انرژی تبدیل شده است. این سامانهها با تبدیل نور خورشید به برق، امکان تولید انرژی در محل مصرف را فراهم میکنند؛ موضوعی که هم به کاهش وابستگی به برق شبکه سراسری کمک میکند و هم میتواند برای صاحبان این سامانهها درآمدزا باشد.
کارشناسان حوزه انرژی معتقدند گسترش نیروگاههای کوچک خورشیدی در منازل، یکی از کمهزینهترین و سریعترین راهها برای افزایش سهم انرژیهای تجدیدپذیر در کشور است. در روزهایی که مصرف برق در فصل گرما به اوج میرسد و شبکه با فشار مضاعف مواجه میشود، تولید پراکنده برق در پشتبام خانهها میتواند بخشی از بار مصرف را جبران کند.
از سوی دیگر، بهرهگیری از انرژی خورشیدی به کاهش مصرف سوختهای فسیلی، کاهش آلودگی زیستمحیطی و حرکت به سمت الگوی توسعه پایدار کمک میکند. در واقع، پنلهای خورشیدی خانگی تنها یک ابزار تولید برق نیستند، بلکه بخشی از یک رویکرد نوین در مدیریت منابع انرژی به شمار میروند.
شهرستان گرمسیری کهگیلویه با برخورداری از روزهای آفتابی در بخش قابلتوجهی از سال، ظرفیت مناسبی برای توسعه نیروگاههای خورشیدی انفرادی و خانگی دارد. شدت و تداوم تابش خورشید در این منطقه، پشتبام خانههای شهری و روستایی را به ظرفیتی بالقوه برای تولید برق پاک تبدیل کرده است؛ ظرفیتی که در صورت برنامهریزی اصولی، استفاده از تجهیزات استاندارد و حمایت دستگاههای متولی، میتواند ضمن کمک به کاهش ناترازی انرژی، منبعی برای درآمدزایی خانوادهها و توانمندسازی مددجویان باشد.
برای خانوادههای عادی، این طرح فرصتی برای سرمایهگذاری و ایجاد درآمد جانبی است و برای مددجویان، میتواند ابزاری در مسیر توانمندسازی و کاهش وابستگی به حمایتهای مستقیم باشد. تحقق این هدف، به همکاری منظم کمیته امداد، اداره برق، بانک عامل، پیمانکاران و خانوادههای بهرهبردار نیاز دارد.
خورشید هر روز بر بام خانههای دهدشت و روستاهای کهگیلویه میتابد؛ اما تبدیل این ظرفیت طبیعی به برق و درآمد، بدون ارزیابی فنی، سرمایهگذاری حسابشده، تجهیزات استاندارد و نظارت مستمر امکانپذیر نیست.
نصب نیروگاه خورشیدی انفرادی میتواند برای خانوادههایی که فضای مناسب و امکان تأمین هزینه اولیه را دارند، به یک فعالیت اقتصادی کوچک تبدیل شود. مزیت این طرح آن است که برای تولید برق به زمین کشاورزی، مصرف آب یا فعالیت مستمر روزانه نیاز ندارد و بخش مهمی از فرایند تولید، بهصورت خودکار انجام میشود.
در این طرح، خانواده مالک یک دارایی مولد میشود؛ داراییای که با استفاده از تابش خورشید برق تولید میکند. با این حال، درآمد نیروگاه خورشیدی نباید بهعنوان سودی قطعی، فوری و یکسان برای همه معرفی شود. درآمد نهایی به میزان تولید واقعی و مفاد قرارداد بستگی دارد و هزینههای احتمالی تعمیر، تعویض تجهیزات، نظافت و نگهداری نیز باید در محاسبات اقتصادی دیده شود.
خانوادهها باید پیش از خرید هرگونه تجهیزات یا پرداخت وجه به پیمانکار، امکان اتصال نیروگاه را از امور برق شهرستان استعلام کنند. مددجویان نیز برای آگاهی از شرایط تسهیلات، باید از طریق واحد اشتغال و خودکفایی کمیته امداد شهرستان کهگیلویه اقدام کنند.
مردم پیش از خرید پنل از اداره برق استعلام بگیرند
یکی از مهمترین اشتباهاتی که ممکن است برای متقاضیان ایجاد هزینه کند، خرید تجهیزات پیش از دریافت تأییدیه امکان اتصال است. تبلیغات گسترده درباره درآمد نیروگاههای خورشیدی ممکن است بعضی از خانوادهها را به خرید سریع پنل و اینورتر ترغیب کند، اما مناسببودن پشتبام یا در اختیار داشتن انشعاب برق، بهتنهایی به معنی امکان اتصال نیروگاه با هر ظرفیتی نیست.
متقاضیان شهرستان کهگیلویه باید ابتدا درخواست خود را از مسیر قانونی و سامانههای اعلامشده ثبت کنند و پس از بررسی فنی شرکت توزیع، برای انتخاب پیمانکار و خرید تجهیزات اقدام کنند.
همچنین خانوادهها باید پیش از امضای قرارداد با شرکت مجری، مواردی مانند اصالت تجهیزات، مدت ضمانت پنلها، ضمانت و خدمات پس از فروش اینورتر، مسئولیت پیمانکار در زمان خرابی، هزینه نگهداری، بیمه تجهیزات و زمان تحویل نیروگاه را بهدقت بررسی کنند.
کهگیلویه در مسیر تبدیل نور به ثروت
آقای مرادی از ساکنان حومه دهدشت که پنلهای خورشیدی را نصب کرده است، میگوید: روزهای آفتابی منطقه، تولید برق بسیار خوب است. درآمد حاصل از آن، قسط وام مربوط به احداث سیستم را پوشش داده و مقداری هم برای مخارج جاری باقی میماند.
خانم مددجوی روستای اکبرآباد که در طرح حمایتی کمیته امداد شرکت کرده است، بیان میکند: وقتی به من پیشنهاد دادند روی پشتبام خانه پنل نصب کنیم، نگران هزینهها بودم. اما با تسهیلات قرضالحسنهای که دریافت کردیم،بخش عمده هزینه تأمین شد. الان که قبض برق را میبینم، علاوه بر اینکه دیگر دغدغه مصرف زیاد ندارم، هر ماه پیامک واریز وجه خرید برق توسط دولت را دریافت میکنم این برای ما که سرپرست خانوار هستیم، یک دلگرمی بزرگ است.
عبدالخالق آرامشدوست در گفتوگو با «صبح زاگرس» اجرای طرحهای پنل خورشیدی را از راههای درآمدزایی برای مددجویان کمیته امداد خواند و اضافه کرد: برای مددجویان این طرح یک فرصت توانمندسازی است. اگر اجرای کار بهدرستی انجام شود، مددجو میتواند به جای اتکا به حمایتهای مقطعی، صاحب یک درآمد مستمر شود. این موضوع هم از نظر اقتصادی مهم است و هم از نظر اجتماعی، چون خانواده را به سمت خودکفایی سوق میدهد.
رئیس کمیته امداد کهگیلویه بیان کرد: پنل خورشیدی نه وعده درآمد بدون هزینه است و نه راهکاری فوری برای حل همه مشکلات معیشتی؛ بلکه یک سرمایهگذاری فنی و بلندمدت است که اگر با برنامهریزی درست اجرا شود، میتواند هم به کاهش ناترازی انرژی کمک کند و هم سهمی از آفتاب کهگیلویه را به درآمدی پایدار برای خانوادهها تبدیل سازد.
وی در خصوص نقش کمیته امداد در طرحهای نیروگاهی گفت: این نهاد مددجویان واجد شرایط را شناسایی میکند، برای دریافت تسهیلات و اجرای طرح همراهی میکند و به نوعی حلقه اتصال میان خانوارهای نیازمند و طرحهای درآمدزا است. در واقع، کمیته امداد زمینه ورود مددجو به این حوزه را فراهم میکند تا خانواده بتواند از ظرفیت خورشید برای درآمدزایی استفاده کند.
وی با اشاره به اولویت توانمندسازی مددجویان، اظهار کرد: هدف اصلی ما در اجرای طرح نیروگاههای خورشیدی، صرفاً اعطای تسهیلات نیست؛ بلکه ایجاد یک منبع درآمد پایدار است که خانوار را از چرخهی حمایتی خارج کند.
آرامشدوست گفت: ما در حال حاضر برای مددجویان واجد شرایط که سقف منزل آنها استحکام لازم و فضای کافی دارد، تسهیلات قرضالحسنه اختصاص میدهیم. برآورد ما این است که هر سامانه ۵کیلوواتی میتواند به طور متوسط ماهانه مبلغ قابلتوجهی سود خالص برای خانواده به همراه داشته باشد که با توجه به نرخ خرید تضمینی وزارت نیرو، سالانه افزایش مییابد و به نوعی یک بازنشستگی زودرس برای خانواده ایجاد میکند
کهگیلویه در مسیر تبدیل نور به ثروت
بدون شک، بهرهبرداری فنی از این نیروگاهها نیازمند رعایت استانداردهای شرکت توزیع برق است. در این خصوص، با رئیس شرکت توزیع برق کهگیلویه گفتوگو کردیم.
خسرو پرویزی با تاکید بر لزوم طی کردن مراحل قانونی بیان کرد:بسیاری از شهروندان تصور میکنند صرف خرید پنل کافی است، اما این یک اشتباه بزرگ است. برای اتصال به شبکه و فروش تضمینی برق، متقاضی حتماً باید در سامانه مهرسان (mehrsun.satba.gov.ir) ثبتنام کند. کارشناسان ما در شرکت توزیع، موضوعاتی مثل ظرفیت انشعاب، وضعیت فنی سیمکشی و ایمنی ساختمان را بررسی میکنند. توصیه جدی ما به مردم دهشت و حومه این است که پیش از هرگونه خرید تجهیزات یا پرداخت پول به پیمانکار، حتماً از واحد خدمات مشترکین امور برق استعلام بگیرند تا از ظرفیت مجاز انشعاب خود مطلع شوند.
اداره برق چه نقشی در راهاندازی پنلهای خورشیدی دارد؟
پرویزی در پاسخ به این سؤال اظهار کرد: نقش شرکت توزیع برق در اجرای پنلهای خورشیدی، نقش فنی و نظارتی است. یعنی ما وظیفه داریم ابتدا امکان اتصال نیروگاه به شبکه را بررسی کنیم، ظرفیت انشعاب و فیدر موجود را بسنجیم و پس از تأیید اولیه، مجوز اتصال به شبکه را صادر کنیم. اداره برق فروشنده پنل یا تأمینکننده تسهیلات نیست، بلکه مرجع تخصصی برای ارزیابی فنی و ایمنی اتصال نیروگاه به شبکه است.
وی افزود: متقاضیان باید قبل از هر اقدامی، از طریق مسیرهای رسمی اقدام کنند. برای طرحهای حمایتی و تسهیلاتی، آدرس ثبتنام در سامانه کات به نشانی kat.mefa.ir اعلام شده است. همچنین برای نیروگاههای بزرگتر از ۲۰۰ کیلووات، اخذ مجوز از مسیر ساتبا و طی کردن مراحل قانونی مربوط به صدور پروانه احداث الزامی است.
مراحل اخذ مجوز برای نیروگاههای بزرگتر از ۲۰۰ کیلووات
رئیس شرکت توزیع برق کهگیلویه در ادامه درباره مراحل قانونی توضیح داد: برای احداث نیروگاههای بالاتر از ۲۰۰ کیلووات، متقاضی باید ابتدا در سامانه ساتبا ثبتنام کند، سپس از شرکت توزیع برق استان تأییدیه اولیه امکانسنجی و مجوز اتصال به شبکه و فیدر موجود را دریافت کند. بعد از آن نیز بسته به محل اجرای طرح، اخذ مجوز از اداره منابع طبیعی و امور اراضی برای واگذاری زمین یا تغییر کاربری و همچنین دریافت تأییدیه زیستمحیطی از اداره محیط زیست ضروری است.
کهگیلویه در مسیر تبدیل نور به ثروت
وی تأکید کرد: این مراحل برای این است که هم سرمایهگذار با اطمینان وارد کار شود و هم شبکه برق و محیط زیست دچار آسیب نشود.
پرویزی با اشاره به شرایط اقلیمی شهرستان کهگیلویه گفت: کهگیلویه بهدلیل قرار گرفتن در منطقه گرمسیری و برخورداری از روزهای آفتابی فراوان، یکی از مناطق مستعد برای راهاندازی نیروگاههای خورشیدی انفرادی و تجمیعی است. این ویژگی میتواند بهویژه برای خانوادهها و مددجویان یک فرصت اقتصادی مهم باشد.
وی ادامه داد: در این شهرستان، اگر خانوادهای پشتبام مناسب و انشعاب برق قابلبررسی داشته باشد، میتواند با طی مراحل قانونی وارد طرح شود. البته تأکید میکنیم که پیش از خرید تجهیزات، حتماً استعلام فنی از شرکت توزیع گرفته شود تا بعداً با مشکل ظرفیت یا اتصال مواجه نشوند.
رئیس شرکت توزیع برق کهگیلویه در پاسخ به پرسشی درباره سود اقتصادی این طرح تصریح کرد: پنل خورشیدی انفرادی، یک منبع درآمد پایدار برای خانوادههاست. برق تولیدی به شبکه تزریق میشود و بر اساس میزان تولید واقعی، درآمد به حساب بهرهبردار واریز میشود. این درآمد اگرچه بسته به ظرفیت نیروگاه، میزان تابش، کیفیت تجهیزات و نگهداری متفاوت است، اما در مجموع میتواند کمکهزینه قابلتوجهی برای خانواده باشد.
وی افزود: در استان کهگیلویه و بویراحمد نیز تعداد قابلتوجهی از طرحها با حمایت نهادهای مختلف اجرا شده است. بر اساس آمار موجود، نیروگاههای حمایتی و تجمیعی با مشارکت کمیته امداد، بهزیستی و بسیج در استان به ۳۸۸ مورد رسیده که ظرفیت قابلتوجهی را شامل میشود و بخش قابل توجهی از این طرحها در کهگیلویه قرار دارد. این یعنی مسیر توسعه این طرحها در استان باز است و مردم میتوانند از این فرصت استفاده کنند.
رئیس شرکت توزیع برق کهگیلویه با اشاره به وضعیت کلی استان اظهار کرد: در استان کهگیلویه و بویراحمد، نیروگاههای مختلفی در بخشهای حمایتی، اداری، شخصی و صنعتی راهاندازی شدهاند. طبق آمار موجود، نیروگاههای حمایتی و تجمیعی به ۳۸۸ مورد با ظرفیت ۲.۱۹۵ مگاوات رسیدهاند. همچنین نیروگاههای اداری ۳۱ مورد با ظرفیت ۰.۷ مگاوات، نیروگاههای شخصی ۶۹ مورد با ظرفیت ۱۱۴۹ مگاوات و نیروگاههای صنعتی نیز ۲ واحد با ظرفیت ۰.۰۴ مگاوات ثبت شدهاند.
استاندار کهگیلویه و بویراحمد نیز گفت: تاکنون عملیات اجرایی حدود ۶۱ مگاوات نیروگاه خورشیدی در استان آغاز شده که از این میزان، ۱۴ مگاوات تا هفته دولت سال جاری وارد مدار میشود.
یدالله رحمانی ادامه داد: سه مگاوات از ظرفیت در حال اجرای استان توسط سپاه و بسیج سازندگی در شهرستانهای بویراحمد، کهگیلویه و گچساران احداث میشود که برای هر شهرستان یک نیروگاه یک مگاواتی پیشبینی شده است.
وی ابراز امیدواری کرد که با تکمیل پروژههای در دست اجرا و ورود سرمایهگذاران جدید، سهم انرژیهای پاک در سبد تولید برق کهگیلویه و بویراحمد طی سالهای آینده به شکل قابل توجهی افزایش یافته و استان به یکی از قطبهای تولید برق خورشیدی در جنوب کشور تبدیل شود.
پنلهای خورشیدی خانگی امروز دیگر تنها یک انتخاب فناورانه لوکس نیستند، بلکه به ابزاری موثر برای مدیریت مصرف انرژی، کاهش هزینهها، کمک به پایداری شبکه برق و ایجاد درآمد برای خانوارها تبدیل شدهاند. اگر حمایتهای اجرایی، تسهیلات مالی و فرایندهای اداری با سرعت و شفافیت بیشتری دنبال شود، این بخش میتواند سهم قابل توجهی در تامین برق پاک و بهبود اقتصاد خانوادهها داشته باشد.
» اخبار مرتبط:
» اشتراک گزاری خبر