مشروح اخبار


» برگی از دفتر خاطرات دهدشت؛ «باسلمون» و «ننه خریجه»؛ روایتی از یک عمر همدلی و خدمت به مردم به قلم: سید ابوصالح دانشفر



در ورق‌زنیِ تاریخِ اجتماعی دهدشت، گاه به چهره‌هایی برمی‌خوریم که فارغ از عناوینِ رسمی، سهمی بزرگ در هویت‌بخشی به فرهنگِ عمومی شهر داشته‌اند. مرحوم «سلمان مرادی» که دهدشتی‌ها او را به نام «باسلمون» می‌شناختند، در کنار همسرش «ننه خریجه»، زوجی هستند که نامشان بخشی جدایی‌ناپذیر از شناسنامه فرهنگی دهدشت شده و یادشان تداعی‌گرِ بخشی از تاریخ شفاهی این شهر است.


به گزارش راک نیوز، دهدشتِ قدیم، شناسنامه‌اش را مدیون آدم‌هایی است که با خلوص نیت، خشت‌خشتِ خاطرات این شهر را بنا کردند. در حافظه تاریخی این شهر، نام «سلمان مرادی» (باسلمون) به عنوان نخستین آرایشگر دهدشت و همسر صبورش «ننه خریجه»، به عنوان نمادی از همدلی، خدمت و زیستِ مومنانه، پیوندی عمیق با هویتِ اجتماعی و نوستالژیک این دیار خورده است؛ روایتی از یک عمر صداقت در میان مردم.


برگی از دفتر خاطرات دهدشت؛ «باسلمون» و «ننه خریجه»؛ روایتی از یک عمر همدلی و خدمت به مردم


*((برگی ازنوستالوژبکهای شهردهدشت))*


*((مرحوم شادروان سلمان مرادی))* 

*((بــاسلمـــــــــــون))* 

              و

*((نـــنـــه خـریــجـه))*


*بقلم سیدابوصالح دانشفر*


*((بچه بی جق حق سرصندلی بشین تاسرته بزنم تکون نخر اندی سرته نیزنم تامعلمت تنببهت کنه))*

*((کو بچه درست بشین جانگرهته))*

*((تی ختی خیال کردی اینمت وپشته))!!!!!*

*((بچه آروم بنشین تکون نخر و زیر دهسم))*

*((بی جق جق جابگرت تامو زبتر وتو ورهسم ))*


*((ننه خریجه(خدیجه)!!!!!!!!))*


*((احوال اغاجونی حالت خشه اغاجونی؟؟)))*



*بقلم سیدابوصالح دانشفر*

*چهره های نوستالوژیک شهردهدشت ازنظربنده حتمالازم نیست میلیاردباشندیافقیر ومیضعف مدیرکل باشندباکارگر ساده فرماندارباشند یا پاکبان خان وکدخداباشندیافردی عادی روحانی برجسته باشندیا شاطرنانوایی استاددانشگاه باشند باسبزی فروش پزشک باشندیاکشاورر کلانترباشندبابقال سرکوچه راننده باشند یاباغبان معلم باشند یا پلیس به هرحال هرکسی درجایگاه ونقش خودمیتواندچهره ای نوستالوژیک ومنحصربفرد ویادگاری ازشهردهدشت در قدیم ودهه های گذشته باشدکه درخاطرات مردم ماندگارشده است وبرایشان تکرارخاطرات بانقش افرینهای انان باشد*



*زوجی که یک عمر بخشی ازهویت وشناسنامه وبرگی ازتاربخ نوستتالوژبهای شهردهدشت بودند))*


*ومردم قدرشناس وشرافتمند شهر دهدشت باانان خاطرات بسیاردارند*

*یکی به رخمت ایزدی پیوسته (شادروان سلمان مرادی*


*ودیگری هنوز درقیدحیات میباشدودرواقع ازاخرین معدودبازماندگان انگست شمار نوستالوژیک شهردهدشت میباشد(ننه خریجه)*


*شهرقدیمی وباستانی دهدشت اگرچه قدمتی بسیارکهن ودیربنه داردکه ازدوره ساسانیان شکل گرفته ودردوره صفویان به اوج شکوه وعظمت رسیده وزمانی ازمهمترین شهرهای تجاری ومحل ترددودرمسیرکاروانهای تجاری کشور بوده وهم اکنون اثارباستانی بسیارمهم ان که درکشوربی نظیرندازانجمله کاروانسرای قدیمی دهدشت که ثبت ملی شده ودرکشورنمونه میباشد. ودرواقع جواهری بی بدیل دردل شهردهدشت وانگشتراثارباستانی کشورمیباشد*


*امادرواقع منظورما ازتشکیل شهردهدشت درواقع ازشصت وپنج سال پیش تاکنون میباشدکه درواقع بنوعی شهرجدید دهدشت شکل گرفت وشالوده وفنداسیون ان طرح ریزی گردیدتابه شکل امروزی بوجودامده است*


*وقطعا دراین چند دهه انسانهای شرافتمندوپرتلاش وپای کار ومتعهدی بوده اندکه هریک بنابه تجربه تخصص وتوانمندیها وشغل وحرفه وجایگاه خود مسئولیت پذیربوده وسهمی ونقشی دراین شهرداشته وهمواره بعنوان چهره های شناخته شده ومطرح ونوستالوژیک شهردهددشت نام ویادانان دراذهان به بادگارمانده است ودرواقع جزئی لاینفک وجدانشندنی ازبرگهای زرین شناسنامه شهردهدشت میباشندکه به فراخوروتوانمدبهای خودهریک سهمی جداگانه وتاثیرگذارداشتند*


* ازمقامات عالیرتبه دولتی گرفتت

*تا کارمندان وازبزرگان وسران ایلات وعشایر وخان وکدخدایان گرفته تامعتمدین وریش سفیدان وچهره های مطرح عشایروایلات وطوایف تا علمای برجسته ومدیران ارشددولتی وبازاربان وکشاورزان ودامپروران وصنعتگران وکارمندان ودانشگاهیان واساتید ومسئولان دوایر دولتی ورانندگان نانوایان وخیاطان و حمام داران بناهاومعماران وکارگران وکارفرمایان و مقنی کاران و بزازان و ارایشگران نوازندگان ونظامیان واحادواقشارمختلف و خیلی ازصنوف دیگرکه درحوصله این پیام نمیگنجد همه وهمه درکنارهم وهرکس باتوجه به شغل وحرفه وتخصص خود نقشی هرچندکوچک درپیشرفت وشکوفایی وتحول داشتندوتاثیرگذاربودند*


*واما افرادنوستالوژبک شهردهدشت بسیارزیادندکه اسم بردن ازهمه انهامثنوی هفتادمن کاغذ میشودکه صدالبته در دلنوشته ((نوستالوزیک اولینهای شهردهدشت)) که توسط اینجانب در۳۸صفحه وبصورت مشروح تنظیم وتدوین ونگارش گردیدبه اکثرنام انان اشاره شده است اما دراین قسمت به دوتا از این چهره های نوستالوژبک اشاره ای هرچندجزئی مبنمایبم تا نسل حال واینده که ازگذشته پرفرارونشیب دهدشت اطلاعی ندارندتاحدودی بااین چهره های نوستالوژیک اشناگردند*

*((مرحوم شادروان سلمان مرادی(باسلمون)!!!!!!))*


*((ننه خریجه(خدیجه))*


*مرحوم شادروان سلمان مرادی که درواقع همه مردم شهر درانموقع بالفظ(باسلمون) ازان نام میبردنداولین ارایشگرشهردهدشت بودندکه درخیابان امام خمینی جنوبی(ششم بهمن قدیم) روبروی بانک صادرات فعلی ودرواقع نبش سیل بندبزرگ (کانال اب) مغازه ای کوچک باشکلی ساده داشتند که کار ارایشگری مردم راانجام میدادند((والان هم دقیقا درهمان مکان مغازه ارایشگری ایشان وجود دارد)!!!!!!!!*


*البته درابتداجمعیت دهدشت بسیاراندک بود وبیشترمشتربان ارایشگاه شادروان سلمان مرادی دانش اموزان سنین مختلف ومعلمان وکارمندان وهمچنین افرادعادی بودندکه معمولا دران زمان دانش اموران که بیسترازسوی معلمان ومدیروبخصوص ناظم مدارس تحت فشاربودند(البته شهرفقط یک مدرسه ابتدایی ویک دبیرستان داشت که بعدازگذشت سالهادوره جدید راهنمایی هم شکل گرفت) مرتب به محل مکان ارایشگاه شادروان مرادی مراجعه مینمودندو حقیقتی راکه بایدعنوان کنم دران زمان پول زیادی درخانواده هاوبخصوص درنزد دانش اموران وجود نداشت وبیشتر روزهای جمعه دانش اموران درحالیکه هرکدام هیزمی بردوش داشتندوباکاسه ای بزرگ. پرازگندم باخودحمل میکردندتابجای پول حق الزحمه شادروان مرادی راپرداخت نمایند وهیزم. وکاسه گندم جایگزین پولی شده بود که دانش اموزان بدلیل عدم دسترسی به پول انهاراجایگزین کرده بودندو انموقع هم وسایل پیشرفته باتکنولوژبی امروزی برقی درارایشگاه شادروان سلمان مرادی وجود نداشت ویک یادوتاماشین سرزنی ساده دستی مدل قدیم که بادست کارمیکردوبرقی هم نبودویک جاتیغی کوچک که نصف تیغ را دران جای میدادوصورت راباتیغ میزدویا موهای پشت سرراباان اصلاح میکرد وروزهای جمعه ازساعت هشت صبح ترافیکی سنگین ازدانش اموزان هیزم بردوش وکاسه گندم دردست جلومغازه وارایشگاه شادروان مرادی بوجودمی امدوشادروان سلمان مرادی نیزباصبروحوصله بسیاروباخوشرویی هرچه تمامتر مشتریان خودرارواج میدادصدالبته وقتی دانش اموزی هم درزیرماشین اصلاح سر شادروان مرادی زیاد وووول میخوردوثابت نمیموندومرتب تکان میخوردوروی صندلی ارایشگاه جابجامیشدوباعث اذیت شادروان مرادی میشدوهرچه بازبان نرم وبااحترام ازایشان مبخواست ثابت بماندورعایت کندودانش امور توجه نمیکردعصبانی میسد ودادمیزد:*


*سیلم کن بچه اگرنلشتی درشت سرته بزنم راست ابکنم و ایبمت ومغازه ودرتابچه بعدی بیا!!!!!!!))*

*((بجه مه نیگوم بی جق حق بشین ایتری اذیتم نکنی؟؟؟؟))* 

*اگرفضولی کردی ونلشتیم سرته درست بزنم یاسی بوت (بابات) ایگوم ویاسی معلمت ابگوم. وسکایتته اپکنوم تاحسابی تنببهت کنن!!!!!!*

*((بچه بشین تکون نخر جانگرهته))!!!!!!!*

*((په مه گفتی الان ایام اینمت وپشته))؟؟؟؟؟!!!!* 


*اگرگوش وم نکردی موهم دفعه بعدی سرته نیزنم تامعلملت بزننت وتنببهت کنن))!!!!!*


*ودانش امورهم ازترس مجبورمیشدرعایت کندوارام برصندلی بنشیندتاسرش راباماشین معمولی ودستی اصلاح نمایند!!!!!!*


*جناب استادشادروان سلمان مرادی علاوه براصلاح سرصورت مشتربان خود بنابه دعوت خانواده ها جهت انجام رسم شرعی و عرفی ودینی (ختنه) پسرهای خانواده ها حضورمی یافتندومراسم ختنه باحضوراعضای محترم خانواده هاوهمسایه هاصورت میگرفت ومراسم ختنه کنان یک شوروحال عجیبی داشت ومعمولا چندین پسرراهمزمان دربک خانه جمع میکردندتادردسترس شادروان سلمان مرادی باشندووقتی بچه هاشاهد ختنه کردن بچه دیگربودندانهاختنه نشده از ترس بشدت گربه میکردندوخانواده هابرای اینکه بچه هاهنگام ختنه بخاطر دردشدیدعقده خود رابرسرختنه گر خالی کننددر دستان انهایاتخم مرغ ویایک قند کوچک قرارمیدادندوهنگام ختنه ان تخم مرغ ویاقندرابطرف شادروان مرادی پرتاب میکردند*



*البته قبل اران باسلمون باشگردخاصی که ناشی ازتجربه بالای وی بودهنگام عمل ختنه با زبان. کودکی وبازبان خودبچه هاباانها شروع به حرف زدن میکرد تاانهارا رام کند:*

*((ای بارک الله بچه خوب افرین قشنگ بشین الان کارت تموم ایوابو یری تی بچیل بازی ایکنی!!!!!!!!))* 

*((سیل ومن اسمون کن سیل اوبنگشت الان ایا تیت ایشینه سیل من هوابکن ببین چه بنگشت قشنگیه الان ایگوم تاایگرنش وسیت ایارنش!!!!!!))*

*وبچه کوچک بی خبرازهمه جاهوش وحواسش به اسمان بودوازوضعیت پایین خودخبرنداشت!!!!!!*



*ودریک لحظه غفلت پسر غاغلگیرشده جناب شادروان مرادی (باسلمون باتجربه و کارکشته ومتخصص عمل ختنه را بخوبی انجام میداد وپسرهنوز توهوابدنبال گرفتن بنگشت(گنجشک)) میگشت*


*وناگهان احساس سوزش شدیدو درد وصدای بلندگریه وفریاد امادیگردیرشده بود وکارتموم شده بود!!!!!!*


*وپس ازمراسم ختنه کنان چندین روز یک کیسه کوچک پر ازگِل اویزان بچه هابودتا محل ختنه رفته رفته ترمیم واثر درد ان کاهش وعمل ختنه باموفقیت هرچه بهترانجام شود ومعمولاخیلی ازخانواده هادرهنگام ختنه فررندان خودسور وشیرینی میدادندوشیرینی ویاغذا به همسایه هامیدادندودرهنگام عمل ختنه کنان زنان (کل وسرو) میگفتندوبه هلهله وشادی میپرداختندوبعضی ازخانواده هاهم ازنوازندگان محلی استفاده میکردندومردم به جشن وپایکوبی میپرداختند.. خلاصه مراسم ختنه کنان درخانواده هارارسم ورسومات خاصی دراوج شادی وسرور برگزارمیشدو یک سور ودستمردخوبی هم به شادروان سلمان مرادی میدادند!!!!!!!* 

*وبه هرحال شادروان سلمان مرادی(باسلمون) که اولین ارایشگر شهردهدشت وازچهره های نوستالوژبک دهدشت بودپس ازبک امرخدمت به مردم شهر سرانجام بادست تقدیریرنوشت دارفانی راوداع گفته وبه لقاءالله پیوستندوالحق والانصاف مردم شهردهدشت نیز قدرشناس خادم خودبودندوهمیشه برای ایشان وخانواده محترمشان ارزش واعتبارواحترام قائل میشدندوحرمتشان راپاس میداشتند*

*مرحوم شادروان مرادی انسانی زحمت کش وبی ازار و مردمدارومتواضع بودوهرگز دلی رانیازردواشک کسی راجاری نکردوبرای کسی ایجادمزاحمت نکرد.وهمواره بدنبال رزق وروزی حلال بود*

*((روحش شادوبادش رامی باد))*


*((ننــــــــه خــــریجــــــه))*


*ننه خربجه همسروفادارورفیق شفیق ومونس وهمدم وسنگ صبور ومرهم زخم ومحرم راز وشریک زندگی مرحوم شادروان سلمان مرادی بودندکه یک عمرتمام درکنارشوهرخودوباهمه کم وکاستیهاوشرایط زندگی وشرایط انروزهای حاکم برزندگی شهری ومردم ساخت وهمسری قدردان ووفاداربودودرتربیت فرزندان خودنیز ازهیچ تلاش وکوششی دریغ نکرد*


*ننه خریجه شهرمان که قدوقواره ای بلندبالا وپرستیژ وقیافه ای منحصربفردی داشت محرم رازومورداعتمادواحترام اکثرخانواده های دهدشتی بویژه قشر بانوان بود ودرمراسمات عروسی وعزاداری همواره عضوثابت این مراسمات بودندکه چه درشادیهاوچه درسوگواربهاهمیشه حضوری سبز وصمیمی ودلگرم کننده داشت وبااخلاق ورفتاروبرخوردهای خود برای همه ارزش واعتبارقائل میشد وهمه مردم نیزایشان راموردتکربم خودقرارمیدادند وجالبتراینه که هروقتی که باایشان برخوردداستم وچه درخیابان وچه درمراسمات باایشان دیدارمیکردم مرابا تلفظ مخصوص خود((اغاجونی)) خطاب میکردند*


*ننه خریجه شهرما باتمامی. خانواده هاامدورفت وبرخوردداشت ودرحدتوان کمک کارویاروهمراه خیلی اززنان درکارهای خانواده ها هامیشدودرانجام امورات خانوادگی باانان همیاری وهمکاری میکردندوهمه خانواده ها ایشان رامحرم راز ومونس خودمیدانستندوموردتکریم همه خانواده هابودندودراکثرمراسمات حضوری پررنک داشتند*


*متاسفانه مدتی است که ننه خربجه شهرمان بدلیل کهولت سن ومشکلات جسمی خانه نشین شده وکمتر مثل گذشته درانظارظاهرمیشود ودرمراسمات دیگرشرکت نداردوخانه نشین شده است وکاش مردم قدرشناس شهرمان بخصوص قشربانوان ازاین چهره قدیمی شهرمان سرکشی کنندوجویای احوالش گردندوایشان رادریابند*


*سه فررندپسر این زوج نوستالوژیک شهرمان دوتا ارانهاازفوتبالیستهای خوب شهرمان بودندمرحوم شادروان غلام مرادی (یاغلام فرح) سالهای سال یکی ازفوتبالیستهای خلاق وتکنیکی وهافبک دونده وجنگنده منتخب دهدشت وتیمهای استقلال وپرسپولیس ونصر بودندکه همه ورزشدوستان ازایشان خاطرات بسیاری دارندومتاسفانه دراوج جوانی دراثر سانحه دلخراش تصادفات جاده ای جان به جان افربن تسلیم کردندوبه رحمت ایزدی پیوستند*


*وفررنددیگرایشان اقامسلم صبوری که هم ازفوتبالیستهای خوب شهرمان بودندوهم سالهادرکسوت داوری به امرقضاوت مسابقات فوتبال درسطح شهرستان واستان وحتی کشورمیپرداختندوعاشق امرداوری وقضاوت بودندکه پس ازسالهاعرصه ورزش راترک وبه درجای دیگری مشغول به کارهستند وجوانی اخلاقمداومردمی وباشخصیت هستند که باتلاش بسیار بدنبال رزق وروزی حلال هستند*


*ودیگرفرزندپسراین زوج اقااسلام صبوری هستندکه علاقه به شغل پدر داشته وپاجای پدرنهاده ودرهمان ارایشگاه قدیمی که الان مجهزترو مجلل ترشده به شغل ارایشگری مشغولند*


*ویکی ازدختران این زوج سرکارخانم کربلایی زیور صبوری نیزبانویی مومنه ومتقی میباشدکه درمجالس روزه خوانی ومراسمات ایام دهه اول محرم به مداحی میپردارندوهمچنین برای قشربانوان درمراسمات انان دعایی کمیل ودیگرادعیه هارا میخوانند ومجلس ارای بانوان هستند وخداوندمتعال به این مادرمحترمه وفرزندان دلبندش طول عمرباعزت همراه باسعادتمندی وعاقبت بخیری عنایت فرماید*


*(( امین یارب العالمین))*


*سیدابوصالح دانشفر*


*کهگیلویه دهدشت*



تاریخ انتشار : امروز, 20:02



» اخبار مرتبط:

  • روایتی از یک روز عادی در دفتر ارتباطات مردمی نماینده کهگیلویه بزرگ/ از بهارستان تا دهدشت+تصاویر
  • هادی برگی‌زر سرمربی تیم فوتبال شهرداری یاسوج شد.
  • ((نوستالوژیک اولینهای شهردهدشت)) بقلم سیدابوصالح دانشفر/بخش دوم
  • فرماندار کهگیلویه :همدلی و وحدت رویه در شورا لازمه برگرداندن اعتماد مردم به عملکرد شوراست
  • مشاور ورزشی نماینده کهگیلویه بزرگ به جمع یاران سید محمد موحد پیوست
  • » اشتراک گزاری خبر

    نام:*
    ایمیل:*
    متن نظر:
    کد را وارد کنید: *
    عکس خوانده نمی‌شود


    در میان پیشنهادات این روزها، کدام را قابل اعتنا می‌دانید؟