یک بررسی جدید نشان می‌دهد که داشتن پاسپورت هر کشوری چه اعتبار و قدرتی در سطح بین‌المللی دارد. البته این بررسی تنها بر مبنای میزان آزاد بودن شهروندان یک کشور در مسافرت بدون ویزا به دیگر کشورها است.

این بررسی نشان می‌دهد که اتباع کشورهای غربی برای مسافرت به دیگر کشورها، امتیازاتی بیشتر دارند و می‌توانند به کشورهای بیشتری بدون ویزا مسافرت کنند و یا این که در بدو ورود به کشورهای دیگر ویزا دریافت کنند.اتباع کشورهایی مانند فنلاند، انگلیس و سوئد می‌توانند به 173 کشور بدون ویزا سفر کنند و یا در زمان ورود به آنها ویزا دریافت کنند. این در حالی است که اتباع افغانستان در انتهای دیگر این طیف قرار دارند و در ورود به تنها 28 کشور از چنین امتیازی برخوردار هستند.

بررسی‌ها نشان می‌دهد که مردم آمریکای شمالی و کشورهای اروپایی به وضوح در این مساله جلوتر هستند ولی آزادی مسافرت برای مردم برخی کشورهای آسیایی نیز به آنها نزدیک است. مردم ژاپن می‌توانند بدون ویزا به 170 کشور مسافرت کنند. این رقم برای کشورهای سنگاپور، کره جنوبی و مالزی نیز به ترتیب 167، 166 و 163 کشور است.


آزادی مسافرت ارتباط چندانی هم به وضعیت اقتصادی کشورها ندارد. چین دومین اقتصاد بزرگ جهان است ولی مردم این کشور می‌توانند تنها به 43 کشور بدون ویزا مسافرت کنند.. این عدد برابر با عدد مربوط به کشورهایی مانند کامرون، رواندا و کنگو است. همین مساله باعث شده است تا تسهیل مقررات مربوط به ویزای چینی‌ها بخشی از دستور کار سفر اخیر نخست وزیر چین به انگلیس باشد.

این در حالی است که مردم تایوان که چین مدعی است بخشی از خاک این کشور است می‌توانند بدون ویزا به 130 کشور بروند. این رقم برای هنگ‌کنگی‌ها که یک منطقه ویژه از چین است به 152 کشور می‌رسد.

مردم کشور بزرگ و پرجمعیت هند نیز بدون ویزا امکان سفر به 52 کشور را دارند که این عدد مشابه کشورهایی مانند ازبکستان و جمهوری دومینیکن است.

گزارش فصلنامه گود (Good Magazine) تعداد کشورهایی که برای اتباع ایران، امتیاز لازم نبودن دریافت ویزا پیش از مسافرت به آن کشور قائل شده‌اند را برابر با 40 کشور دانسته که ایران را هم ردیف کشورهایی مانند چیبوتی، برمه و آنکولا قرار می‌دهد.

کنگو، لیبی، سودان جنوبی، سوریه، کوزوو، لبنان، سری‌لانکا، سودان، نپال، اریتره، فلسطین، سومالی، عراق و افغانستان کشورهایی هستند که در این نقشه بعد از ایران قرار گرفته‌اند.

وضعیت خاص کشورهای منطقه خاورمیانه نشان می‌دهد که عدم وجود سازمان‌های قدرتمند منطقه‌ای باعث شده است که اتباع این کشورها حتی برای مسافرت به کشورهای همجوار خود نیز با موانعی مواجه باشند.

البته تعداد کشورهایی که در سال‌های اخیر چنین امتیازی را برای اتباع ایران قائل شده‌اند، در حال تغییر بوده است. اگر چه چند سال پیش از این مقامات سازمان مبراث فرهنگی و گردشگری وعده داده بودند که تعداد این کشورها را به 60 کشور برسانند ولی بررسی‌های سالهای اخیر ضمن نشان دادن عملی نشدن این وعده، فهرست زیر را از کشورهای مورد نظر نشان می‌دهد.

کشورهایی که امکان سفر ایرانی ها بدون نیاز به ویزا مقدور است

قاره آفریقا: کنگو، سیشل

قاره اروپا: ترکیه، گرجستان، کوزوو

قاره آسیا: کردستان عراق، مالدیو، عمان، سری لانکا

قاره آمریکا: بولیوی، کاستاریکا، دومینیکا، اکوادور، گویان، هائیتی، نیکاراگوئه، ونزوئلا

قاره اقیانوسیه: جزایر کوک، نیووی، پالائو، ساموآ، تووالو، ایالات فدرال میکرونزی

کشورهایی که ویزا برای اتباع ایران در مقصد صادر می شود

قاره آفریقا: کیپ ورد، کومور، جیبوتی، کنیا، ماداگاسکار، موزامبیک، تانزانیا، توگو، اوگاندا

قاره آسیا: ارمنستان، آذربایجان، بنگلادش، لائوس، ماکائو، نپال، تیمور شرقی، سوریه

البته از ابتدای کار دولت جدید گرجستان، عمان، اندونزی، مصر و مالزی کشورهایی بودند که محدودیت‌های جدیدی برای ایرانی‌ها وضع کرده‌اند.