» نوه امام‌خمینی: هنوز به کنه وجود احمدی‌نژاد پی‌ نبرده‌ام

عیمه اشراقی، نوه دختری امام خمینی(س)، مهندس پتروشیمی و کارشناس ارشد صنایع از دانشگاه امیرکبیر، معاون مدیر عامل و عضو هیئت مدیره شرکت خدمات مهندسی نفت کیش است. به دعوت ما برای مصاحبه پاسخ مثبت داد.

سروش نیوز:امروزه دربرخی از خانواده های جوان ایرانی گاه شاهد بروز نوعی از هم گسیختگی فرهنگی هستیم. در حالیکه به نظر می رسد در سال های گذشته نیز این تفاوت ها وجود داشتند اما بنیان خانواده ها از استحکام بیشتری برخوردار بودند. به نظر می رسد امام نیز در زندگی خصوصی خود با همسرشان تفاوت هایی داشتند چگونه این تفاوت ها را مدیریت می کردند؟

اشراقی:حضرت امام همواره ارتباط صمیمی و خاصی با همسرشان داشتند به طوریکه همین رفتار و ارتباط تا به امروز نیز سرمشق دیگر اعضای خانواده ایشان است. چرا که ارتباط امام با همسرشان بر سه پایه استوار بود. علاقه وافر که تا پایان عمر همچنان به قوت خود باقی ماند وهیچگونه خدشه ای به آن وارد نشد، احترام سرشار از تواضع که موجب شده بود همه نسبت به شخصیت امام و احترام خاص ایشان به خانم، جایگاه ویژه ای قائل شوند و در آخر نیز احترام به خواسته های همسرشان. اگرچه در برخی مواقع خواسته های زنی با روحیه اشرافی در کنار مردی از تبار سیاست، مبارزه و روحیه طلبگی و عرفانی، همخوانی آنچنانی نداشت اما هیچگاه این نبود همخوانی به چشم دیده نشد و هیچ اشکالی در تعامل بین این دو فرد به وجود نیاورد. تا جائیکه همواره اما و همسرشان به اجرای خواسته های به حق خویش ملتزم و متعهد بودند. ناگفته نماند خصایص ویژه خانم حاصل تشخص فرهنگی و خانوادگی نیز از ایشان شخصیتی دوست داشتنی و قابل احترام به وجود آورده بود.

سروش نیوز:خانواده امام این روزها چه می کنند؟ آیا روابط خانودگی شان همچون گذشته که امام حضور داشتند، مستحکم است؟

بلی. البته در زمان حیات مرحوم دایی بزرگوارم حاج سید احمد خمینی(ره) با ترغیب ایشان هرهفته دور هم جمع می شدیم. همچنین قبل از فوت مادربزرگ عزیزم همه خانواده در منزل ایشان به طور منظم در رفت وآمد بودند اما درحال حاضر گرچه این ارتباطات به اندازه گذشته منظم نیست اما خانواده امام همچنان در یک صمیمیت آکنده از مهر ومحبت و با نشاطی همراه با امیدی به آینده حتی با دیدگاههای سیاسی مختلف در کنار هم روزگار سپری می کنند.

سروش نیوز:نوه امام از بنیان گذار جمهوری اسلامی ایران چه به یاد دارد؟

ده سال زندگی با امام برای من سراسر خاطره بود که شیرین ترین و به یاد ماندنی ترین خاطرات زندگیم در این دوره زمانی شکل گرفته است. در این بین لحظه دیدارم با ایشان در نوفل لوشاتو را هیچگاه فراموش نمی کنم. به همراه مادرم به نزد اما رفتیم. امام در وهله ورود دستان شان را از دو طرف باز کرده بودند و من و مادرم را در آغوش فشردند. در آنجا بود که وقتی در آغوش امام جا گرفتم، در عالم کودکی احساس کردم این آغوش محکم، امن  و مهربان ترین آغوشی است که مرا در بر گرفته. درست از همان لحظه جرقه ای از عشق به امام در وجودم تپیدن گرفت. با وجود سن کمی که داشتم امام را بدین گونه یافتم و عاشق مهر و محبت بی دریغ ایشان شدم. عاشق جهره نورانی، لبخند ملیح و صورت جذاب و شیرین شان شدم. در طول ده سال از زندگی ام با ایشان نیز به دلیل حسن رفتار، کردار و ادب بی نظیرشان هرروز عاشق تر از گذشته شدم به طوریکه هنوز هم با یاد اشان از قطران آن خاطرات بهره ها می جویم و به آرامش می رسم.

سروش نیوز:در سال های گذشته همواره شایعاتی در خصوص مصاحبه امام در لحظه ورود ایشان به کشور مطرح بود، آیا شما از صحت این موضوع باخبرید؟

یک بار از امام در خصوص پاسخ "هیچ" به سوال خبرنگاری در لحظه ورودشان به خاک وطن سوال پرسیدم. اینکه آیا در آن لحظه هیچ احساسی نداشتند یا خیر. به ایشان گفتم می خواهم دقیقا بدانم آیا واقعا در لحظه ورود به ایران در مقابل مردمی که با پاک ترین احساسات به استقبال شما شتافتند، در مواجه با پیروزی انقلابی که خود برای به ثمر رسیدن آن خون دل ها خورده بودید و در حین بازگشت به وطنی که 15 سال از دیدن آن محروم بودید، هیچ احساسی نداشتید؟ امام در پاسخ به سوالم فرمودند در لحظه فرود هواپیما به خاک ایران آقای قطب زاده از من اجازه مصاحبه با یک خبرنگار را درخواست کردند.  من پاسخم منفی بود. در همین اثنا خبرنگار آمد و سوالش را پرسید. پاسخ "هیچ" من به خبرنگار در خصوص عدم قبول مصاحبه بود نه اینکه هیچ احساسی ندارم. اینگونه بود که آن حرف و حدیث ها در خصوص پاسخ هیچ امام در جامعه شکل گرفت.

سروش نیوز:شما به عنوان نوه امام (ره) در خصوص بها دادن به زنان در مقابل مردان و وضعیت اجتماعی فرهنگی زنان جامعه ایران در حال حاضر چه نظری دارید؟

در خصوص پاسخ به این سوال  نظری ندارم، چون اعتقادی به جداسازی زنان از مردان و بررسی وضعیت آنان به صورت انتزاعی ندارم. در عین حالیکه خود در این زمینه صاحب نظر و متخصص نیستم.

سروش نیوز:به نظر شما مهم ترین ویژگی اخلاقی امام چه بود که اینگونه همگان را به خود جلب می کرد؟

از نگاه من مهم ترین ویژگی امام ثبات و عدم تغییر در حالات روحی و شخصیتی ایشان در قبل و بعد از به قدرت رسیدن شان است. به طوریکه هیچ وقت اثرات سوئی که بر اثر قدرت ذاتا در بشر حاصل می شود، در امام بروز نکرد و ایشان کاملا از این صفات ناپسند، مبرا باقی ماندند. البته عده ای تصور می کنند امام در موضع گیری های سیاسی خویش در قبل و بعد از انقلاب، دچار تغییراتی شدند اما به نظر من این تصور عبثی است که بیشترین جفا را در حق ایشان ادا می کنند. زیرا چنانچه تغییراتی هم رخ داده، تابع شرایط زمانی به وجود آمده نه هیچ بهانه دیگری.

سروش نیوز:بهتر است در این خصوص کمی توضیح بدهید. یعنی از نظر شما امام هیچگاه نظر و خط مشی خود را تغییر ندادند ؟

ببینید در سال های اول بعد از پیروزی انقلاب اسلامی، کشور ما با یک جامعه از هم گسیخته سیاسی و اجتماعی روبرو بود. خروج مجرم های مسلح همراه با آزادی زندانی های سیاسی از زندان ها، مسایل و مشکلات استقلال طلبی خوزستان و مشکلات قومیتی و اختلافات مذهبی اقوام استان هایی مانند کردستان از معضلات حائز اهمیت آن زمان بود. از سویی دیگر ترور برخی ائمه جمعه شهرهای مهم کشور، ترور شخصیت های اثرگذاری هم چون دکتر بهشتی و بیش از هشتاد نفر از مسئولان برجسته نظام، همچنین شهادت استاد مطهری، دکتر مفتح که دو تئوریسین اصلی نظام بودند به همراه ترور رئیس جمهور و نخست وزیر وقت در یک عملیات ناجوان مردانه، هر لحظه بر حجم مشکلات جامعه می افزودند. از طرف دیگر شروع حمله عراق به ایران و کنترل فضای احساسی حاکم بر جامعه که در اقشار مختلف مردم، خود را به اشکال مختلف نمایان می ساخت، همگی از شاخصه های قابل تعمق مشکلات و بحران های آن زمان به حساب می آید. شما خود قضاوت کنید آیا می توان در چنین جامعه ای و در چنین فضای خاص زمانی، از دمکراسی دم زد. برای همین است که معتقدم مقایسه سال های ابتدایی انقلاب با ایران امروز، قیاس اصولی و مناسبی نیست. به همین دلیل است که قاطعانه می گویم نمی توان مشکلات و مصائب را به گردن معمار انقلاب گذاشت و این کار ناجوانمردانه ای است.

سروش نیوز:دربسیاری از متون به این مهم اشاره شده که امام مردم را مهم ترین شاخصه هر نظامی می دانستند و برای نظر مردم احترام خاصی قائل بودند. آیا شما نیز که از نزدیک با امام و طرز فکرشان آشنا بودید، همین برداشت را دارید؟

آنچه مسلم است، امام به دنبال یک جامعه دینی آزاد و مستقل بودند که با تصویب قوانین مطابق با شریعت و خواست ملت همراه و همگام باشد. از منظر امام در این جامعه مردم از نعمت های رفاه، امنیت و آزادی در لایه های مختلف اجتماعی، سیاسی و اقتصادی به شکل مساوی برخوردار می شدند. در این خصوص نیز لازم است این مهم را به خاطر داشته باشیم که ملاک اصلی برای امام همواره مردم بودند. به همین دلیل نیز امام همواره از نظریه انتخابات آزاد پشتیبانی می کردند که پیرو آن این جمله معروف "میزان رای ملت است" را بیان فرمودند که این جمله خود حاکی از پایبندی ایشان به اصالت رای مردم است. با اتکا به خواست امام است که امروز شاهد آن هستیم در جامعه با وجود همه تشتت های نظری در ابعاد مختلف، باز هم خواسته اکثریت مردم، وجود حکومتی با رعایت قوانین اسلامی است که تلفیقی از حکومت دینی و مردمی را به دنبال داشته باشد.

ضمن اینکه باید اضافه کنم که امکان در اختیار داشتن چنین جامعه ای دور از ذهن نیست. زیرا در باور و اعتقاد مردم این جامعه به صورت کاملا روشن، متبادر است.

سروش نیوز:شما به نوعی در صنعت نفت فعالیت دارید خاطره ای رو برای ما یاد آور می شوید؟

به طور نمونه از مدیریت قوی جناب مهندس زنگنه در صنعت نفت یاد می کنم. خوب به یاد می آورم که تصمیم گیری های درست و بلند مدت مهندس زنگنه چه در زمینه اعزام دانشجو در مقطع کارشناسی ارشد به کشورهای غربی با دادن بورسیه و تعهد خدمت به صنایع نفتی ایران و چه در زمینه دعوت از شرکت های بزرگی چون شل، توتال، بی پی، استات اویل و غیره از اقدامات شایسته آن زمان مدیریت این فرد شایسته در زمینه صنعت نفت بود.

به نظرم این نمونه ای که گفتم هرچند کوچک اما از اصول اولیه یک جامعه آرمانی است که در جهت توسعه گام های موثری برداشته باشد ولی متاسفانه امروز جامعه ما از این اقدامات مدیریتی شایسته فاصله گرفته. ضمن اینکه برگشت به چنین فضایی آسان نه ولی امکان پذیر است.

سروش نیوز:شما عملکرد دولت در راستای وحدت ملی و تامین رفاه و ارتقا وضعیت معیشتی مردم را چگونه ارزیابی می کنید؟

من معتقدم عملکرد دولت فعلی، حتی اگر با باور نیت خیرخواهانه نیز همراه باشد، برای مردم بسیار پرهزینه بوده به طوریکه بهای آن شرایط اقتصادی نامطلوب است.

نظرتان در خصوص کلمات زیر چیست؟

امام (ره): من از شخصیت امام، پاسخ سوالم در خصوص اینکه تفاوت انسان ها در چیست را پیدا کردم.

همسر امام (ره),خانم: ایشان نمونه ای بارز از هم نشینی دو بعد شخصیتی متضاد، تشخص و تفاخر در کنار فروتنی و تواضع

مرحوم آیت الله اشراقی(ره): مهربان ترین پدر دنیا بود.

نعیمه اشراقی: پاسخ به این سوال قدری دشوار است ولی مهمترین خصوصیت من به زعم خودم "صبوری" است.

دانشگاه:  جذابترین مکان برای تحصیل علم و تهذیب نفس

زنان: نظری ندارم

احمدی نژاد : هنوز به کنه وجودش پی نبردم

سید حسن خمینی: به نظرم تلفیقی از دانش جدید و قدیم، بهترین گزینه برای انتخابات ریاست جمهوری سال آینده است.

رهبرمعظم انقلاب : جانشین امام ، امام هر زمان ایشان را در حال سان دیدن و یا لباس رزم در تلویزیون در مقام ریاست جمهوری می دیدند لذت می بردند و می گفتند آقای خامنه ای مناسب رهبری هستند.

انتخابات: بهترین رویداد در یک جامعه چنانچه آزادانه برگزار شود.

تهران: شلوغ، آلوده، امن و جذاب. شهری که آرزو دارم ما بقی عمرم را در آن زندگی کنم.

رسانه : با توجه به تاثیر گذاری آن می تواند شریف ترین و یا خبیث ترین باشد.

امام موسی صدر: رهبر فقید شیعیان لبنان

پاریس: عروس شهرهای اروپا با کافه های خیابان شانزه لیزه که مرکز تبادل فکر و هنر است.

قم :  زادگاه پدری

مردم ایران: صبور، صبور و صبور.

دلار و سکه : کاهش ارزش ارز در بازار جهانی، آنچه در ایران اتفاق می افتد سقوط در سراشیبی تند و عنان گسیخته ارزش پول ملی ماست که با تدبیر و تلاش جهت کاهش و یا شکستن تحریم ها خصوصا تحریم نفت می توان چتر نجاتی برای جلو گیری از سقوط آزاد ریال فراهم آورد.

تحریم:تبری است که گردن مردم را نشانه رفته است.

آینده: من به آینده خوش بین هستم، به نظر من راه حل ما در تشکیل یک دولت کارآمد با انتخاب مردم نهفته. ضمن اینکه استفاده از مدیریت های قوی و تصمیم گیری های صحیح نیز راه حال مناسبی است که بر این اساس جامعه آرمانی مطلوب پایه ریزی خواهد شد.